13 Nis 2015

GÖBEKLİTEPE

Bu başlık bilmeyenlerinize isim olarak biraz garip gelebilir. Ama Türkiye'nin doğusu, Urfa yakınlarında bulunan Göbeklitepe Kült Yapılar Topluluğu, Stonehenge'den 7000 bin yıl, Mısır Piramitlerinden ise 7500 yıl daha eski. Tarihlendirmesi MÖ 10.000-8.000

Bu yapı İnsanlık Tarihi'nin bilinen en eski Tapınağı'dır. Yapılar diyorum çünkü tek bir yapı değil, daire şeklinde T biçiminde taşlar dikilmiş ve araları duvarla örülmüştür. Tezlerde tarımın Neolitik devrimi tetiklediği ve bu sayede avcı-toplayıcılıktan yerleşik hayata geçildiği ileri sürülüyor. Fakat Göbeklitepe'nin bulunmasıyla bu sıralamanın değiştiği, din inancının tarımdan önce geldiği ve bu yapılar sayesinde yerleşik hayata geçilip, tarımla uğraşıldığı düşünülüyor.

Göbeklitepe mimarisi

Neolitik Tapınak alanı o dönemde yaşayan insanların belirli zamanlarda bir araya gelerek ibadet ettikleri bir inanç merkezidir. Bu T biçimindeki sütunların üzerinde insan el ve kol, çeşitli hayvan ve soyut semboller bulunmaktadır. Boğa, yaban domuzu, tilki, yılan, yaban ördeği ve akbaba sık görünen sembollerdir. T biçimindeki kayalar 40-60 ton arasındadır ve hala el araçları kullanılmayan o dönemde, kayaların nasıl şekillendirilip bulundukları yere taşındığı yanıt arayan sorulardandır.
Dikilitaşların, üzerinde bulunan el ve kol figürleri sebebiyle aslında insanı sembolize ettiği düşünülmektedir. Yani dikilitaşlar insan vücudunu üç boyutlu olarak betimleyen yontulardır.

Göbeklitepe T biçimli yapılar


Yapı üzerindeki figürler

Yapı, dönem insanlarının uzun zaman tapınak olarak kullanmasından sonra üzeri toprakla örtülerek gömülmüştür. Bu gömülme sayesinde yapılar şeklini çok bozmadan günümüze ulaşmıştır. Üzerilerinin örtülme sebebi kesin olmamakla beraber yaşam merkezlerine uzak kalması ve zamanla popülerliğini kaybetmesi iddialarını içermektedir.

Hayvan figürleri


Göbeklitepe Unesco tarafından 15,04,2011 tarihinde Dünya Mirasları'na aday gösterilmiştir.

Bu kadar önemli bir mirası ülkemizde barındırıyoruz ama bilenlerin sayısının çok az olduğunu söyleyebilirim.Bir gün fırsat bulup mutlaka gitmek istiyorum ve gidenlerin yorumlarını eksik etmemesini diliyorum :)

9 yorum:

  1. Merhaba konu başlığını görünce bloğunuza ışınlandım ben ş.urfalıyım ve gerçekten göbekli tepe yi görmenizi ve buradaki tarihi hazineyi görmenizi temenni ederim... bende bakım ve makyakj bloğuna sahibim bende beklerim esen kalın.. ve urfaya uğrarsanız muhakkak haber edin lütfen sizi burada ağırlamak mutlu eder beni:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Takipteyim canım ve davetin inan çok içten ve sıcak geldi çook teşekkür ederm. Umarım bir gün gelirim seninle de tanışmayı isterim :)

      Sil
  2. Memleketimde her yer ayrı güzel ben hiç duymamıştım yine ilk senn blogunda okudum.inşallah bir gün oraları görmek herkese nasip olur.

    YanıtlaSil
  3. Göbeklitepe ile ilgili romanlar falan da yazılmış. Gerçekten ilginç bir mekan. Anadolu'da görülecek çok yer var.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Anadolu'nun güzel yerlerini gezmeye başlasak ömür yeter mi bilemiyorum :)

      Sil
  4. Hemen geldim sayfanıza ama bayanlara hitap etmesine rağmen çok ilgimi çeken bu postla karşılaştım. Burası dediğiniz gibi çok eski bir tapınaktır. Çok eskiden gezmiştim ama yazdı ve öğlen saatiydi tam dolaşamamıştık. Bu güzel paylaşım için teşekkür.

    YanıtlaSil
  5. Gittiğim yerlerde tarihi yapıları çok zevkle geziyorum, o an orda yaşamayı çok istiyorum. Güneydoğu Anadolu Bölgesi nı çok merak ediyorum. Umarım gidebilirim.İadeyi ziyarete geldim. Takipteyim. Sevgiler

    YanıtlaSil
  6. Çok güzel bir yazı olmuş, böyle etkileyici tarihi eserler hep ilgimi çekmiştir bloğunuzu da takipteyim ilginizi çekerse çizim bloğuma beklerim :) http://petunyanincizimaceralari.blogspot.com.tr/

    YanıtlaSil